Wettelijke onderhoudsverplichting kinderen of stiefkinderen

In de wet is geregeld dat echtgenoten en geregistreerde partners een onderhoudsplicht hebben ten opzichte van elkaar, dat ouders hun kinderen tot ze 21 jaar zijn moeten onderhouden en dat ex-partners een onderhoudsplicht naar elkaar hebben als één van hen te weinig inkomen heeft om van te leven. Bij een scheiding bepaalt een rechter welk bedrag de alimentatieplichtige kan missen (draagkracht).

Bij beschikking van 25 november 1994 (ECLI:NL:HR:1994:ZC1558) oordeelde de Hoge Raad dat bij de vaststelling van het alimentatiebedrag rekening moet worden gehouden met alle redelijke uitgaven die ten laste van de alimentatieplichtige ouder komen. Onder redelijke uitgaven konden ook de uitgaven van een nieuw gezin gerekend worden, ongeacht of de nieuwe gezinssituatie formeel is vastgelegd in een huwelijk of een geregistreerd partnerschap. Dit impliceerde dat ook met niet-wettelijke onderhoudsverplichtingen, zoals morele of afgesproken verplichtingen naar het nieuwe gezin, rekening gehouden kon worden bij het vaststellen van het alimentatiebedrag.

In maart 2009 wijzigde art. 1:400 van het Burgerlijk Wetboek (BW). De wijziging hield in dat de onderhoudsverplichting jegens eigen (minderjarige) kinderen en stiefkinderen voorrang zou krijgen boven andere (niet-wettelijke) onderhoudsverplichtingen. Anders gezegd, bij onvoldoende vermogen om bij te dragen in de kosten krijgen eigen kinderen voorrang.

Maar, hoe zit het dan met die voorrangsregeling als een ouder wel in een nieuw gezinsverband leeft, maar niet getrouwd is of als partner geregistreerd staat? Gaat de wettelijke onderhoudsverplichting dan voor of de morele onderhoudsverplichting? Vóór de invoering van art. 1:400 BW was het toch mogelijk om bij de vaststelling van de draagkracht rekening te houden met een morele onderhoudsverplichting?

De vraag werd voorgelegd aan de rechtbank, toen een verzoek tot wijziging van kinderalimentatie werd gedaan. De situatie was als volgt: ex-partners hebben twee kinderen, zij wonen bij de moeder en de moeder heeft het ouderlijk gezag. Moeder wenst een hogere kinderbijdrage. Vader voert aan dat deze verhoging niet haalbaar is. Hij woont met zijn nieuwe partner en haar twee kinderen in gezinsverband samen. Ze zijn niet gehuwd, hebben geen geregistreerd partnerschap, maar vader draagt wel bij in de onderhoudskosten van de nieuwe gezinsleden. De rechtbank wijst het verzoek van de moeder toe: er hoeft geen rekening te worden gehouden met de bijdrage in de kosten van de twee kinderen van de nieuwe partner, want de wet verplicht hem niet om deze kinderen te onderhouden. De kinderbijdrage voor zijn eigen kinderen zou dus opnieuw vastgesteld moeten worden en de kosten die vader uit morele overwegingen maakt voor de nieuwe kinderen, worden buiten beschouwing gelaten.

Bijzondere omstandigheden

De vader gaat in beroep en voert aan dat er ruimte bestaat om onder bijzondere omstandigheden recht te doen aan de belangen van het kind in het nieuwe gezin, oftewel: de regeling die gold vóór de invoering van art. 1:400 BW. De Hoge Raad verwerpt het beroep en houdt vast aan de eerdere uitspraak. Er is sprake van samenloop van een wettelijke verplichting (kinderen uit eerder huwelijk) en een morele verplichting om levensonderhoud te verstrekken (kinderen van zijn nieuwe partner) en dan geldt de voorrangsregel zoals vastgelegd in art. 1:400 BW.

Bron: ECLI:NL:HR:2014:1066



Heeft u vragen over de onderhoudsverplichting van uw kinderen?

Bel de Scheidingslijn (5 ct per minuut) of vul het contactformulier in.
Bel: 085 - 029 1003 Contactformulier

Bereken in 5 minuten uw actuele alimentatiebedrag

Kinderalimentatie

Gebruik dit formulier om de kinderalimentatie te berekenen. Alimentatie berekenen

Partneralimentatie

Gebruik dit formulier om de partneralimentatie te berekenen. Alimentatie berekenen

Indexatie

Wilt u de indexatie van de alimentatie berekenen? Indexatie berekenen

Gerelateerde artikelen

Kosten van levensonderhoud en kinderalimentatie

Bij het bepalen van de hoogte van kinderalimentatie staan twee begrippen centraal: de behoefte van het kind (of kinderen) en de draagkracht van degene die alimentatie moet betalen (meestal de vader).

Lees het volledige artikel

Wat is informatie- en consultatieplicht?

De verzorgende ouder heeft de wettelijke plicht om de andere ouder op de hoogte te stellen van belangrijke ontwikkelingen rondom het kind. Dit noemt men ook wel de informatie- en consultatieplicht.

Lees het volledige artikel

Alimentatie verliezen door het meenemen van een kind naar het buitenland

Een Filippijnse vrouw die haar kinderen zonder medeweten van haar Nederlandse man meenam naar haar geboorteland verspeelt haar recht op partneralimentatie, zo luidt het recente oordeel van het gerechtshof in Leeuwarden.

Lees het volledige artikel

De vijf grootste misverstanden over alimentatie

Vrijwel iedereen die te maken krijgt met een echtscheiding wordt ook geconfronteerd met partner- of kinderalimentatie. De vijf grootste misverstanden op een rij.

Lees het volledige artikel

Nog meer misverstanden over alimentatie

Bij de meeste echtscheidingen leidt de vraag of en hoeveel alimentatie er betaald moet worden tot pittige discussies. Deze discussies komen voor een deel voort uit een aantal hardnekkige misverstanden over kinder- en partneralimentatie. De vijf meest voorkomende misverstanden hebben wij hieronder voor u op een rij gezet.

Lees het volledige artikel

Help! Er wordt een kind ontvoerd?

Soms ben je niet alleen een professional of echtscheidingsspecialist, maar gewoon een verontrust burger. Dat gevoel bekroop mij toen een tijd geleden in de media moest lezen dat een maatschappelijk werkster een jongetje uit zijn gezin had gehaald.

Lees het volledige artikel

Wettelijke onderhoudsverplichting kinderen of stiefkinderen

In de wet is geregeld dat echtgenoten en geregistreerde partners een onderhoudsplicht hebben ten opzichte van elkaar, dat ouders hun kinderen tot ze 21 jaar zijn moeten onderhouden en dat ex-partners een onderhoudsplicht naar elkaar hebben als één van hen te weinig inkomen heeft om van te leven.

Lees het volledige artikel

Welke achternaam krijgt een kind na een echtscheiding?

Ouders kunnen in Nederland kiezen of hun kind de achternaam van de vader of van de moeder krijgt. Een combinatie van beide namen is niet mogelijk. Deze keuze is ook eenmalig.

Lees het volledige artikel

Wat zijn de voorwaarden van co-ouderschap?

Steeds vaker besluiten ex-partners om het ouderschap met elkaar te delen. De kinderen wonen dan bijvoorbeeld de ene week bij moeder en de ander week bij de andere ouder.

Lees het volledige artikel

Recht op alimentatie bij overspel

Het gerechtshof in Den Bosch bepaalde onlangs dat een vrouw geen recht heeft op alimentatie omdat zij haar man tijdens het huwelijk jarenlang heeft bedrogen en hem in de waan gelaten heeft dat hij de biologische vader was van twee kinderen.

Lees het volledige artikel
Bekijk alle artikelen