print

Wat betekent gemeenschap van goederen?

Gemeenschap van goederen houdt in dat het vermogen van beide huwelijkspartners samenvloeit tot één vermogen, behalve als er huwelijkse voorwaarden zijn gemaakt.

Als u samen met uw huwelijkspartner dus geen huwelijkse voorwaarden heeft laten maken, dan is uw eigen individuele vermogen en dat van uw partner samengevloeid tot één gemeenschappelijk vermogen. De gevolgen hiervan worden vooral zichtbaar als u weer gaat scheiden.

Een voorbeeld.

Hans en Marieke staan op het punt om te gaan trouwen. Hans heeft geen vermogen, sterker nog, hij heeft door schulden een negatief vermogen van 10.000 euro. Marieke heeft in de afgelopen jaren flink gespaard en heeft een positief vermogen van 30.000 euro.

Hans en Marieke gaan trouwen zonder dat zij huwelijkse voorwaarden hebben laten maken. Na enkele jaren blijkt het huwelijk niet te werken en besluiten zij weer te gaan scheiden. Omdat er tussen Hans en Marieke een gemeenschappelijk vermogen ontstaan is, moet dit vermogen op basis van 50/50 weer verdeeld worden. Als we even aannemen dat het vermogen tijdens het huwelijk niet gewijzigd is dan is er sprake van een positief vermogen van 20.000 euro (30.000 euro spaargeld minus 10.000 euro schuld).

Zowel Hans als Marieke zal bij de echtscheiding 10.000 euro toebedeeld krijgen. Doordat er geen huwelijkse voorwaarden zijn gemaakt, is Marieke er door de scheiding dus flink op achteruit gegaan.

Vergoedingsrechten bij gemeentschap van goederen

Als een van de echtgenoten heeft geïnvesteerd in de gezamenlijke woning, dan heeft die echtgenoot bij scheiding niet alleen recht op het nominaal geïnvesteerde bedrag, maar wordt ook rekening gehouden met een eventuele waardestijging of waardedaling van de woning. Dit noemt men ook wel de beleggingsleer. 

Uitzonderingen op de gemeenschap van goederen

De hoofdregel is dus dat het vermogen van u en uw huwelijkspartner op het moment van het huwelijk samenvloeit tot één gemeenschappelijk vermogen. Het maakt daarbij niet uit of het gaat om vermogen in de vorm van geld of in de vorm van bepaalde zaken zoals een auto, een huis of inboedelgoederen.
Toch zijn er een paar uitzonderingen op deze hoofdregel.

In een aantal situaties vloeien bepaalde zaken namelijk niet in het gemeenschappelijk vermogen:

  • Als er huwelijkse voorwaarden zijn opgesteld.
  • Als u of uw huwelijkspartner een schenking of een erfenis ontvangen heeft waarbij door de schenker of de overledene bepaald is dat de betreffende schenking of het erfdeel buiten het huwelijkse vermogen blijft (ook wel de uitsluitingsclausule genoemd).
  • Als het gaat om zaken die op een zeer persoonlijke wijze aan een van de huwelijkspartners verbonden zijn, de zogenaamde verknochte goederen. Denk bijvoorbeeld aan een immateriële schadevergoeding (smartengeld).


Huwelijkse voorwaarden

Huwelijkse voorwaarden zijn schriftelijke afspraken die via een notaris moeten worden vastgelegd en waarbij de (aanstaande) huwelijkspartners afspraken maken over de vraag wat er wel en wat er niet samenvloeit in een gemeenschappelijk vermogen.

Zo kun je bijvoorbeeld in huwelijkse voorwaarden regelen dat het huis van een van de huwelijkspartners (of een spaarrekening of iets anders) buiten het gemeenschappelijke vermogen blijft en dus in het privé vermogen van de ene echtgenoot blijft.

Schenking of erfenis

Normaal gesproken valt een schenking of een erfenis van een van beide huwelijkspartners gewoon in het gezamenlijke huwelijksvermogen. Maar degene die de schenking doet of degene die een erfenis achterlaat kan schriftelijk hebben vastgelegd dat de schenking of de erfenis niet in het huwelijksvermogen valt. Dit noemt men in vaktaal een uitsluitingsclausule.

Een voorbeeld.

Dorien is getrouwd met Frans. Zij hebben geen huwelijkse voorwaarden gemaakt en zijn dus getrouwd in gemeenschap van goederen. Dorien is enig kind en heeft behoorlijk rijke ouders. De ouders van Dorien hebben een testament gemaakt waarin staat dat Dorien hun enige erfgenaam is.

In het testament staat ook een zogenaamde uitsluitingsclausule. Dit houdt in dat de erfenis van Dorien niet in het gemeenschappelijke vermogen van Dorien en Hans valt. Als Hans en Dorien ooit gaan scheiden hoeft deze erfenis dus niet verdeeld te worden.

Hele bijzondere persoonlijke bezittingen

De hoofdregel is dat zonder huwelijkse voorwaarden alle bezittingen van de beide huwelijkspartners samenvloeien in één gemeenschappelijk vermogen. Er bestaat echter een uitzondering voor zaken die vanwege een hele persoonlijke band aan een van beide huwelijkspartners verbonden zijn. In vaktaal spreekt met hier van verknochte goederen.

Meestal worden de verknochte goederen bij een echtscheiding weliswaar aan de ene echtgenoot toebedeeld, maar heeft de andere echtgenoot recht op verrekening van de waarde.

Een voorbeeld.

Jacqueline en Martijn zijn getrouwd en hebben geen huwelijkse voorwaarden laten maken. Martijn heeft een eigen bedrijf in de vorm van een besloten vennootschap (B.V.). De aandelen in deze B.V. zijn 300.000 euro waard. De rest van het vermogen van Jacqueline en Martijn bestaat uit een huis met een waarde van 250.000 euro en een spaarrekening waarop 100.000 euro staat.

Jacqueline en Martijn gaan scheiden. De aandelen van de B.V. zijn zo persoonlijk aan Martijn verbonden dat het voor de hand ligt dat deze aandelen aan hem worden toebedeeld. De waarde van deze aandelen moet wel met Jacqueline verrekend worden.

Bij de echtscheiding zou de verdeling van alle bezittingen er als volgt uit kunnen zien.

   Jacqueline  Martijn
 aandelen   300.000 euro
 huis  250.000 euro
 
 spaarrekening    75.000 euro
   25.000 euro
 totaal  325.000 euro
  325.000 euro

Een ander voorbeeld van verknochte goederen zijn de persoonlijke kleren, sieraden of gedenkstukken of persoonlijke cadeaus van de ene of de andere partner. Ook geldt dan wel weer de regel dat de waarde van deze persoonlijke bezittingen in principe verrekend moet worden met de andere echtgenoot.

In hoge uitzonderingssituaties kan er sprake zijn van een verknocht goed dat niet verrekend hoeft te worden met de andere echtgenoot. Een voorbeeld hiervan is een invaliditeitspensioen. Hiervan heeft de hoogste rechter in Nederland, de Hoge Raad, bepaald dat dit verknocht is aan de invalide echtgenoot en bovendien niet verrekend hoeft te worden met de andere echtgenoot.

Het normale ouderdomspensioen en nabestaandenpensioen moeten meestal wel verrekend worden. Hiervoor gelden bijzondere regels.

Advies of hulp

Wilt u advies of hulp? Neem dan telefonisch contact op met de Scheidingslijn op 0900 - 0307 (5 cpm).  

« Terug naar overzicht artikelen